Ένα σχέδιο που γεννήθηκε στα μέσα της δεκαετίας του '90 παραμένει ακόμη στα χαρτιά. Στην ειδική συνεδρίαση λογοδοσίας του Δήμου Ωρωπού, το πολεοδομικό σχέδιο της Παραλίας Μαρκοπούλου κατέλαβε κεντρική θέση στη συζήτηση, με τοποθετήσεις που ανέδειξαν το πλήρες ιστορικό της αδιεξόδου, τα τρέχοντα εμπόδια και τον δρόμο που απομένει μπροστά.
Η περιοχή συγκεντρώνει κάθε καλοκαίρι το μεγαλύτερο ποσοστό του τουρισμού του Δήμου Ωρωπού, γεγονός που καθιστά την ολοκλήρωση του Σχεδίου ζήτημα πρώτης οικονομικής σημασίας για ολόκληρο τον Δήμο. Παρά τη στρατηγική της βαρύτητα, η διαδικασία παραμένει σε εκκρεμότητα εδώ και σχεδόν τρεις δεκαετίες. Οι ενέργειες ξεκίνησαν επί της ουσίας το 1993 με 1995, η πρώτη ανάρτηση του σχεδίου έγινε το 1998 και η υπόθεση συμπληρώνει περίπου τριάντα χρόνια.
Ο δημοτικός σύμβουλος κ. Κιούσης, κάτοικος της περιοχής επί τρεις δεκαετίες, έθεσε το θέμα με έμφαση στην παρατεταμένη ακινησία. Υπογράμμισε ότι η αδυναμία εξεύρεσης 750.000 ευρώ για τη μελέτη διευθέτησης των ρεμάτων αποτελεί το κύριο εμπόδιο στην πρόοδο και δήλωσε έτοιμος να συνδράμει τη Δημοτική αρχή στην αναζήτηση χρηματοδότησης. Έθεσε δε ανοιχτά ένα χρονοδιάγραμμα πίεσης: αν ως το 2027 δεν υπάρξει συγκεκριμένη πρόοδος, θα επαναφέρει το ζήτημα στο Δημοτικό συμβούλιο.
Ο αντιδήμαρχος κ. Ηλιάσκος ανέλαβε να δώσει την πλήρη εικόνα της πορείας του έργου. Διευκρίνισε εξαρχής ότι η συζήτηση αφορά την Πράξη Εφαρμογής ενός συγκεκριμένου ρυμοτομικού σχεδίου και όχι το Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο, διάκριση κρίσιμη για την κατανόηση του τι ακριβώς βρίσκεται σε εκκρεμότητα.
Η ιστορία του σχεδίου πέρασε από μεγάλα αδιέξοδα. Το 2008 βρέθηκε ουσιαστικά σε αδιέξοδο, καθώς το Υπουργείο Πολιτισμού χαρακτήρισε την περιοχή αρχαιολογικό χώρο. Η ανάσα ήρθε τέσσερα χρόνια αργότερα, το 2012, όταν το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο αποδέσμευσε ομόφωνα την περιοχή επιτρέποντας να ξεκινήσει εκ νέου η διαδικασία. Το 2019 το Συμβούλιο της Επικρατείας ζήτησε τη σύνταξη Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για να δικαιολογηθεί η οικιστική ανάπτυξη τριών χιλιάδων στρεμμάτων. Η μελέτη εγκρίθηκε και το ρυμοτομικό σχέδιο δημοσιεύτηκε σε Φύλλο Εφημερίδας της Κυβερνήσεως τον Οκτώβριο του 2021. Κάθε βήμα προς τα εμπρός συνοδευόταν από χρόνια αναμονής.
Σήμερα η υπόθεση βρίσκεται σε μια κρίσιμη φάση χρηματοδότησης. Για να κυρωθεί η Πράξη Εφαρμογής στην πρώτη ενότητα, το Συμβούλιο της Επικρατείας έχει θέσει ως απαράβατη προϋπόθεση την υλοποίηση αντιπλημμυρικού έργου στην περιοχή του Φάρου. Το έργο αυτό είναι τεχνικά σύνθετο, καθώς περιλαμβάνει εγκιβωτισμένους αγωγούς με τρεις απολήξεις στη θάλασσα και απαιτεί οριστική μελέτη καθώς και περιβαλλοντικές εγκρίσεις. Η αρμοδιότητα για αντιπλημμυρικά έργα μεγάλων διατομών ανήκει στην Περιφέρεια Αττικής και ο Δήμος έχει ήδη αποστείλει την προεκτιμώμενη αμοιβή της μελέτης, με την ελπίδα ένταξης στα εκτελεστέα έργα του 2026.
Παράλληλα, η χρηματοδότηση των 750.000 ευρώ που απαιτούνται για την Πράξη Εφαρμογής (όχι για μελέτη ρεμάτων) παραμένει ανοιχτό ζήτημα. Ο Δήμος έχει υποβάλει αίτημα στο Πράσινο Ταμείο για 180.000 ευρώ από τον Μάιο του 2024 και ετοιμάζει δεύτερο αίτημα για επιπλέον 340.000 ευρώ. Ωστόσο, το Υπουργείο Περιβάλλοντος έχει δεσμεύσει τους πόρους του Πράσινου Ταμείου για τη χρηματοδότηση Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων σε όλη τη χώρα, με αποτέλεσμα τα αιτήματα του Δήμου Ωρωπού να μην έχουν καν αξιολογηθεί ακόμη!
Ο Δήμαρχος κ. Γιασημάκης φρόντισε να αποσαφηνίσει ένα σημείο που μπορεί εύκολα να παρεξηγηθεί. Τα 750.000 ευρώ καλύπτουν αποκλειστικά το νομικό και χωροταξικό κόστος της Πράξης Εφαρμογής και όχι την κατασκευή οποιουδήποτε έργου. Πλατείες, παραλιακό μέτωπο και υποδομές θα απαιτήσουν στο μέλλον νέες μελέτες και κονδύλια πολλών εκατομμυρίων ευρώ. Ο δρόμος από την Πράξη Εφαρμογής ως τη φυσική μεταμόρφωση της παραλίας είναι ακόμη μακρύς.
Ακόμη και όταν ξεπεραστούν τα οικονομικά εμπόδια, η εφαρμογή δεν θα είναι ανώδυνη. Οι στενοί δρόμοι της παραλίας, που σε αρκετά σημεία αγγίζουν τα τρία με τέσσερα μέτρα, θα χρειαστούν διαπλατύνσεις που απαιτούν τη συναίνεση ιδιοκτητών. Οι εισφορές σε γη και χρήμα που συνεπάγεται η Πράξη Εφαρμογής έχουν ιστορικά πυροδοτήσει αντιδράσεις στην περιοχή.
Η Παραλία Μαρκοπούλου περιμένει. Το 2026 αναδεικνύεται ως έτος σταθμός για την εξέλιξη της χρηματοδότησης, χωρίς ωστόσο να υπάρχουν ακόμα εγγυήσεις. Το σχέδιο έχει επιβιώσει αρχαιολογικών χαρακτηρισμών, δικαστικών εμποδίων και δεκαετιών γραφειοκρατίας. Αυτό που του λείπει τώρα είναι κυρίως χρήμα και χρόνος χωρίς νέες ανατροπές.
